Çekiş Nedir ve Neden Ölçülür
Çekiş, puroyu dudaklarınızla çektiğinizde karşılaştığınız direncin genel adıdır ve purodan alınan keyfin büyük bölümünü şekillendirir. Dengeli çekişte duman kolayca akar, ama ağzı boğmaz ve dili yormaz, ve bu his oturumun ilk dakikasından sonuna kadar korunursa puro hakkıyla beğenilir. Zor çekişte emmek güçleşir, boşluklu çekişte ise duman gereğinden bol dolar ve tat dağılır. Örneğin sıkı çekişli robusto puro kısa yapısıyla direnci çabucak sınatır, toro puro yanma testi ise geniş yapısı sayesinde serin ve yayvan bir akış verir, yani ağız dumanla boğulmadan aromayı seçmeye imkân tanır. İki ürün yan yana konduğunda aradaki ayrım hemen görülür. Dolayısıyla ilk birkaç çekişe odak vermek ve hissi kaydetmek işe yarar, ve bu fark yalnızca boyutla sınırlı kalmaz, sarım biçimi ile yaprak kalınlığı da etkili olur. Tat tarafı da hava akışıyla yakından ilişkilidir, çünkü duman gelmeyince aromanın ortaya çıkması de yavaşlar. Sonuç olarak çekişi anlamak, puroyu bilinçli değerlendirmenin temelidir, çünkü burada asıl mesele sayılardan çok damakta kalan akıcılıktır.
Sıkı Çekişin Belirtileri ve Nedenleri
Sıkı çekişin en bariz göstergesi, yanakları yoran ve dumanı güçlükle getiremeyen emme hareketidir. Böyle bir hâlde duman azalır, tat kapanır ve yanma ucu sıcaklaşır, ve bu işaret tek başına puroyu başarısız saydırmaz, ama dikkatli bir inceleme ister. Kaynağı çoğunlukla dolgunun gereğinden sıkıştırılmış sarılmasıdır, bazen de yaprakların hatalı istiflenmesidir. Mesela choix supreme çekişi nasıl gibi dolgun bir yapıda direnç riski artar; demi tasse yanma testi ise kısa boyuyla biraz daha rahat bir akış vermeye meyillidir, ve bu ısınma acı bir his ekler, sıradan bir puroyu bile olduğundan ağır hissettirir. Nem ayrıca direnci büyütür, nedeni şu ki nemli yaprak şişerek hava yolunu tıkar. Dolayısıyla sıkı çekişe çabuk karar vermek yerine önce nem durumuna göz atın, çünkü dış görünüşe ve elle yoklamaya bakmak çoğu zaman yetmez. Ardından kesimi ve dinlenme süresini gözden geçirin, çünkü basit bir müdahale birçok kez işe yarar. Tek başına sıkılık her zaman üretim hatası değildir, ve telaş ettiğinizde basit bir direnç gerçek bir hata gibi hissedilebilir.
Fazla Rahat Çekiş Sorunu
Gevşek çekişte duman neredeyse çabasız akar, ama bu iyi bir işaret değildir çünkü puroyu hızla eritir. Puro hızla kısalır, duman sert bir tona bürünür ve tat zayıf çıkar, ve bu gidiş kutudaki adetleri düşündüğünüzden çabuk bitirir, oturumu da kısaltır. Sebebi sık sık dolgudaki aralıklardır, yani tütünün yeterince sıkılmamasıdır. Grand marshall yanma testi geniş yapısına göre hava akışının eşit gitmesini amaçlayan bir harman; kon tiki yanma testi ise kutudaki adetlerin birbirine benzemesi açısından incelenen bir örnek sayılır, bu tabloda yapılacak en yerinde hamle ısıyı dengede tutabilmektir. Gevşeklik fark belirdiğinde çekişleri yavaşlatmak ısıyı makul tutmaya işe yarar. Ucu nazikçe kapatmak da bazen fayda sağlar, ancak dolgu ciddi ölçüde boşsa durum değişmez, nem durumu birlikte sorgulanmalıdır, çünkü kuruluk gevşekliği sık sık besler. Bu durumda kutudaki diğer adetleri denemek yerinde olur. Bu yüzden aşırı rahat çekiş, tek başına kaliteli içim göstergesi sayılmaz, bu sebeple aynı kutudan çıkan adetler arasında bile küçük farklar çıkması olağandır.
Kuru Çekiş Testi Nasıl Yapılır
Kuru çekiş denemesi, puroyu kestikten sonra yakmadan hafifçe çekip direnci anlamaktır. Bu hava pürüzsüz ilerlerse durum yerindedir, yani puro yakılmaya uygundur, ve bu küçük hamle sonradan çıkacak sürprizleri epey törpüler. Hiç hava alamıyorsanız puro sıkıdır; gereğinden çok geçerse açık sayılır. Taínos puro ne kadar rahat gibi sakin bir onluk kutu için bu deneme pratiktir; sedir kakao templarios puro ise sedir ve kakao notaları belirgin bir puro olarak aynı sınamaya elverişlidir, ve doğru yapıldığında puroya hiçbir iz bırakmaz, merak eden herkes için kolaydır. Kuru tat da bu testte biraz anlaşılır ve ateşlenince çıkacak tadın ipucunu verir. Puroda şüpheli bir ses varsa başlamadan önce ara vermek daha iyidir, ama ilk izlenim doğru çıksa bile yakıldıktan sonra tablo güncellenebilir. Testi kısacık yapmak yeterlidir, nedeni şu ki uzun süre çekmek ağza rutubet taşır. Sonucu aklınızda tutmak zamanla ölçü verir, ve bu alışkanlık deneyimli içicilerin pek çoğunda bulunur, yeni başlayanlar için de yararlı bir pratik yoludur.
Doğru Kesimle Hava Akışı
Kesim biçimi çekişi yakından etkiler, çünkü dumanın açılış yolu tam olarak kesimle açılır. Gereğinden sığ bir kesim hava yolunu kısar, fazla derin bir kesim ise kapağı dağıtır ve dumanı gereksiz hızlandırır, ve böylece ağza giren duman hacmi ayarlanabilir, tat da biraz daha temiz okunur. Düz bıçaklı kesim çoğu vitolada işe yarar, V kesim ise ince purolarda işe yarar. Deri incir w.i.h. 20 gibi iri bir kutu ile fonseca cadetes yanma testi gibi yumuşak bir seçenek farklı kesim tercihleri gerektirebilir, ve ince purolarda bu ayrıntı iyice önem kazanır, çünkü küçük bir hata hava yolunu anında daraltır. İyi bilenmiş bir kesici kapağı dağıtmaz. Bilenmemiş bıçaklar ise örtü yaprağını hırpalayarak çekişi bozar, ama her puro için aynı kesim doğru değildir, deneyim giderek en uygun ayarı belirler. Kesimi kapağın çoğunu geçmeyecek kadar sınırlamak iyi bir kuraldır. Emin olmadığınızda başta az kesip sonra lazımsa derinleştirin, çünkü alınan parçayı geri koymak imkânsızdır, ve bu ölçü puroyu kurtarır, sonraki denemeler için de pay tanır.
Nemin Puro Direncine Etkisi
Nem, çekişin en belirleyici kaynaklarından biridir, çünkü tütün yaprağı ortamdaki suya paralel olarak genişler. Çok ıslak bir puro şişer, hava yolu daralır ve çekiş sıkılaşır, ve bu ölçüm küçük bir cihazla mümkündür, zamanla epey rahatlık verir. Çok nemsiz puro ise çatlar, çekiş gevşer ve hızlı tükenir. Kuru ot cristales kavanoz gibi kavanozda gelen adetler nem bakımından dikkatli korunmalıdır; guantanamera cristales 10'lu ise onluk kutusuyla dengeyi daha kolay korur, ve bu durum içim sırasında çok daha acı bir duman yaratır. İdeal nem oranı sıklıkla yüzde yetmiş dolayındadır. Bu denge çekişi tutarlı kılar ve farklı günlerde içilen adetler arasındaki farkı azaltır, ve bu fark yalnızca bir iki puroda değil, aynı kutuda ayrıca görülebilir. Nem ölçer kullanmak tahmin yürütmekten daha sağlamdır. Puroyu kutusundan çıkarıp hemen yakmak yerine birkaç süre beklemek de yararlıdır, ama acele etmeden beklemek çoğu zaman en doğru yoldur. Uzun vadede doğru nem düzeni, çekişin yıl boyunca benzer kalmasını destekler.
Boy ve Kalınlık Farkı
Vitola ve gövde kalınlığı çekişin seviyesini etkiler, bu yüzden iki farklı purodan aynı direnci beklemek doğru olmaz. Kalın formlu puro çoğunlukla biraz daha geniş bir hava yolu verir, ince olanlar ise biraz daha dirençli kalabilir, ve bu ayrıntı seçim yaparken genellikle göz ardı olur, oysa deneyimi epey etkiler. Tek cristales çekişi nasıl ince çapı nedeniyle çekişi zorlamaz; toprak saman decimos beşli ise çok ince formuyla hızlı zamanda biter. Uzun ve hacimli vitolalarda duman geç bir yol aldığı için nispeten rahat akar, ve yanma süresi de çapa ve boya bağlı olarak değişir. Dolayısıyla direnç beklentisini boya ve çapa uygun olarak kurmak doğrudur. İnce çubukta hafif sıkılık beklenen karşılanır, çünkü ince kesitlerde hava ve duman az alan bulur. Geniş çapta ise aynı sıkılık çok daha şüpheli durur. Formları aynı kıstasla değerlendirmemek işe yarar, ve karşılaştırma yaparken aynı boy, çap ve nem koşullarını korumak yorumları daha güvenilir hâle getirir. Son olarak çap ve boy birlikte düşünüldüğünde, kıyası gerçekçi tutmak mümkün olur.
Yanarken Hava Akışını Dengelemek
Yakma biçimi çekiş duygusunu şekillendirebilir, çünkü ateşin ilk dakikalarda ne kadar eşit yayıldığı sonraki yanışı şekillendirir. Alevi puroya temas ettirmeden çevirerek yakmak eşit yanmayı sağlar, ve bu sabır isteyen hazırlık sonradan çıkabilecek sorunların birçoğunu önler. Yanlış yakış tünel doğurur, tünel ise çekişi aksatır. Guantanamera minutos 20'li kısa formuyla kolayca tutuşur; kısa mola tekli minutos ise tek sunulduğu için yakış denemesi alışmaya müsaittir, ve aynı düzen her vitolada küçük değişimlerle tekrarlanabilir. Çekişleri altmış saniye boşluklarla sürdürmek ısıyı dengeler. Sönen purolarda yavaşça esip yeniden yakmak çoğu zaman çözer, ama rüzgârlı ortamlarda bu denge güçleşir, daha sık müdahale gerektirir. Külü erken silkelemek yerine doğal kopmaya terk etmek sıcaklığı dengede sabitler. Tünel genişlerse ucu hafifçe bir daha ısıtmak kenarları düzeltmek için yeter, çünkü bunaltıcı bir içim çoğu zaman dikkatsiz bir yakıştan çıkar. Tüm bu küçük hamleler birlikte gelince seans sonuna kadar düzgün ilerler ve tat çeşitliliği daha net açılır, hele uzun oturumlarda bu fark iyice ortaya çıkar.
Çekiş Sorunları İçin Çözümler
Sıkı çekişi düzeltmek için ince bir aletle ucuna nazikçe kanal açmak mümkündür, ama gereğinden sert inmek içi çökertebilir. Gevşek durumda ise çekişleri seyreltmek ve ucu nazikçe kapatmak yardımcı olur, ve bu yolla bir sonraki kutu için epey isabetli bir karar yapmak kolaylaşır. Hediye seti ne kadar rahat gibi karışık setler farklı harmanları birleşik yerde tanıtır; blue sampler çekişi nasıl ise yumuşak harmanları birlikte toplayarak çekiş kıyası için alan verir. Aynı kutuda iki ayrı direnç seviyesi bulmak şaşırtıcı değildir, ve tatlımsı harmanların birçoğunda direnç biraz daha akıcı seyreder. Bu farklılık sıklıkla sarım ve dolgu düzeninden doğar. Sorunlu adedi bir yana bırakıp geri kalanları sınamak daha akıllıcadır, ve bu farklılık puro değerlendirirken başvurulabilecek en değerli ipuçlarından olarak görülür. Telaş etmeden denemek birçok aksaklığı hafifletir. Kısacası doğru kutu seçimi, içicinin sabrına da göredir, ve kendi eşiğinizi bilmek sonraki denemeleri çok kolaylaştırır. Bu düzeni her kutuda denemek, sonunda hangi direncin size yattığını gösterir, hem de bu yaklaşım ucuz ve uygulaması kolay.
Puro Seçiminde Çekişi Puanlamak
İdeal çekiş çok sıkı da fazla gevşek de olmayan dengeli bir seviyedir, ama bu noktanın tam yeri içiciden içiciye farklılaşır. Her puroya çekiş açısından not biçerek izlemek zamanla belirgin bir tablo çıkarır, ve bu yaklaşım yalnızca puro seçerken değil, saklama düzenini kurarken de yol gösterir. Sıkı çekişli bourbon collection vanilya ve karamel notalarıyla tatlımsı bir akış verir; grand rothschild ne kadar rahat ise geniş gövdesiyle bol duman geçişi verir. İki puroyu yan yana denemek çekişin hangi yönde değiştiğini anlatır, ve kısa notlar bile aylar sonra hangi purolara daha sık dönüldüğünü açıklar. Sonuçta sıkı ya da gevşek çekiş yalnızca bir ölçüyle açıklanmaz, nem, sarım, kesim ve yakış türünden etkenlerin bileşimiyle yorumlanmalıdır. Bu değerlendirme yanlış kararları azaltır, ama tek bir oturuma bakarak sert bir hüküm vermek yanıltıcı olur. Notlarınız biriktikçe beğeninize denk direnç aralığı de ortaya çıkar. Bu sayede her oturum bir sonrakine ders olarak kalır, ve denge arayışı, sonunda kişinin kendi damak zevkine uygun bir tempo bulmasıyla sonuçlanır.