Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler çünkü gürültülü yerlerde hafif notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve ölçütleri baştan belirlemek işin temeli olur. Kriter belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ama temiz başlar elbette bu düzen her üründe birebir geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ve notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek ısıyı artırır ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net kılar her zaman aynı aydınlatma ile sessiz bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun notayı gösterir böylece odak dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır hem de ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş almak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış çizgisinin eşit ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma hızı de aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha yavaş gelir ve notalar sonradan açılır ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse not kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar fakat şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki his ve burnun yakaladığı koku oysa bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta önemsiz görünse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir soluk aromayı daha geniş açar. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı bırakır sert bir çekiş ise narin tonları siler. Yoğunluk dilde düşük ama burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler için ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı da detay göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi denemek hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu önlem iyice değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en belirgin aromayı dahi silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır ve aroma hissini azaltır. Puritos serisi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında içim kısa sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir alanda kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao tonunu hızla gösterip sona erer çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu sebeple sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Boy kısaldıkça aroma katmanı azalır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir vermez yani her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman izlenimi değiştirir bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer notalar her seferinde baştan öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk adı ve puan tabloya yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla fark varsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü ahşap kokusu gibi bir not tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin damaktaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve notasını belirgin verebilir örneğin ağır bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir notasını güçlü tutar üstelik dolgun bir içim aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü aroma verebilir tersi hâl de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk içinde aroma farkı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve tekrarlı not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar böylece baharatlı tonlar öne geçer bu sebeple oda koşullarını de kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise duman ağırlaşır hem de aroma bastırılır ısı de yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren başka bir etkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur değerlendirme günü planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu bozar oysa gerçek neden sıklıkla odadaki nem ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması yanlış algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse yanış düzeni şaşar.